Arweiniad y Llys Gweinyddol
Nodiadau canllaw ar wneud cais am adolygiad barnwrol
Ebrill 2009
1 Cyflwyniad
2 Beth yw Adolygiad Barnwrol?
3 Beth yw protocol cyn-achos?
4 Ble dylwn ddechrau achos?
5 Pryd y dylwn gyflwyno fy nghais am ganiatâd i wneud cais am adolygiad barnwrol?
6 A oes ffi i’w thalu ac os oes, pryd y dylwn ei thalu?
7 Sut yr wyf yn gwneud cais am Adolygiad Barnwrol?
8 Beth y dylwn ei wneud os yw fy nghais yn un brys?
9 Beth yw Cydnabyddiad Cyflwyno?
10 Beth sy’n digwydd ar ôl i’r diffynnydd a/neu’r parti sydd â diddordeb gyflwyno cydnabyddiad cyflwyno?
11 Beth sy’n digwydd os gwrthodir fy nghais am ganiatâd?
12 Beth sy’n digwydd os caniateir fy nghais am ganiatâd?
13 Beth sy’n digwydd pan fydd fy achos yn barod am wrandawiad?
14 Beth os bydd angen i mi wneud cais am orchmynion pellach yn dilyn rhoi caniatâd?
15 A ellir gwneud penderfyniad ar fy nghais heb gynnal gwrandawiad?
16 Beth os caiff yr achos ei setlo drwy gydsyniad cyn i fy nghais gael ei wrando?
17 Beth os wyf am roi’r gorau i'r achos ar unrhyw gam?
18 A fyddaf yn gyfrifol am gostau’r diffynnydd a/neu’r partïon sydd â diddordeb os bydd fy nghais yn aflwyddiannus?
19 Beth gallaf ei wneud os wyf yn anfodlon â phenderfyniad y Barnwr?
20 Ble gallaf gael cyngor ar faterion trefniadaethol?
1
Adran 1
Cyflwyniad Cyffredinol
1. Ni fwriedir i’r nodiadau hyn fod yn gynhwysfawr ond fe’u cynlluniwyd i gynnig amlinelliad o’r drefniadaeth i’w dilyn wrth geisio gwneud cais am adolygiad barnwrol yn y Llys Gweinyddol. I gael manylion pellach am y drefniadaeth i’w dilyn dylech chi a’ch cynrychiolwyr/cynghorwyr cyfreithiol gyfeirio at Ran 54 y Rheolau Trefniadaeth Sifil a’r Cyfarwyddiadau Ymarfer sy’n cyd-fynd â Rhan 54.
2
Adran 2
Beth yw adolygiad barnwrol?
2.1 Adolygiad barnwrol yw’r drefniadaeth y gallwch ei defnyddio i geisio herio penderfyniad, achos neu fethiant corff cyhoeddus i weithredu, megis un o adrannau’r llywodraeth neu awdurdod lleol neu gorff arall sy’n arfer swyddogaeth cyfraith gyhoeddus. Os ydych yn herio penderfyniad llys, bydd awdurdodaeth adolygiad barnwrol ond yn cynnwys penderfyniadau llysoedd is. Nid yw’n cynnwys penderfyniadau’r Uchel Lys na Llys Apêl. Mae’n rhaid defnyddio adolygiad barnwrol pan fyddwch yn ceisio:
- gorchymyn gorfodol (h.y. gorchymyn sy’n gofyn i gorff cyhoeddus wneud rhywbeth ac y cyfeiriwyd ato’n flaenorol fel gorchymyn mandamus);
- gorchymyn gwaharddol (h.y. gorchymyn sy’n atal corff cyhoeddus rhag gwneud rhywbeth ac y cyfeiriwyd ato’n flaenorol fel gorchymyn gwahardd); neu
- gorchymyn dileu (h.y. gorchymyn sy’n dileu penderfyniad y corff cyhoeddus ac y cyfeiriwyd ato’n flaenorol fel gorchymyn certiorati);
- datganiad
- Iawndal HRA
- Y Llysoedd Barn Brenhinol yn Llundain – Room C315, Royal Courts of Justice, Strand, Llundain, WC2A 2LL;
- Canolfan Cyfiawnder Sifil Birmingham – Priory Courts, 33 Bull Street, Birmingham, B4 6DS;
- Canolfan Cyfiawnder Sifil Caerdydd – 2 Heol y Parc, Caerdydd, CF10 1ET;
- Canolfan Llys Cyfunol Leeds – 1 Oxford Row, Leeds, LS1 3BG;
- Canolfan Cyfiawnder Sifil Manceinion – 1 Bridge Street West, Manceinion, M3 3FX
3
Adran 3
Beth yw protocol Cyn-achos?
3.1 Mae’r protocol yn nodi cod o arfer da ac mae’n cynnwys y camau y dylai’r partïon eu dilyn ar y cyfan cyn gwneud cais am adolygiad barnwrol. Amcan y protocol cyn-achos yw osgoi cyfreitha diangen.
3.2 Cyn gwneud eich hawliad am adolygiad barnwrol, dylech anfon llythyr at y diffynnydd. Diben y llythyr hwn yw nodi materion yr anghydfod a sefydlu a ellir osgoi cyfreitha ai peidio. Dylai’r llythyr gynnwys dyddiad a manylion y penderfyniad, y weithred neu’r hepgoriad sy’n cael ei herio a chrynodeb clir o’r ffeithiau y mae’r cais yn seiliedig arnynt. Dylai’r llythyr hefyd gynnwys manylion unrhyw wybodaeth berthnasol y mae’r hawlydd yn ei cheisio ac esboniad pam yr ystyrir ei bod yn berthnasol. Ni ddylid gwneud cais fel arfer nes y bydd y dyddiad ymateb bwriadedig a roddir yn y llythyr wedi mynd heibio, oni fydd amgylchiadau’r achos yn galw am gamau gweithredu mwy brys.
3.3 Dylai diffynyddion ymateb i’r llythyr hwn fel arfer o fewn 14 diwrnod a gellir cyflwyno cosbau oni roddir rhesymau da dros beidio ag ymateb o fewn y cyfnod hwnnw.
DS – Nid yw’r protocol yn effeithio ar y terfyn amser a nodir gan Rhan 54.5(1) y Rheolau Trefniadaeth Sifil sef bod yn rhaid gwneud cais am ganiatâd i wneud cais am adolygiad barnwrol yn brydlon ac ni ddylai fod yn hwyrach na 3 mis ar ôl i’r rhesymau y mae’r cais yn seiliedig arnynt godi am y tro cyntaf.
DS – Dylech geisio cyngor o ran p’un a yw’r protocol yn briodol yn amgylchiadau eich achos chi. Ni fydd defnyddio’r protocol yn briodol pan na fydd gan y diffynnydd bwer cyfreithiol i newid y penderfyniad sy’n cael ei herio. Hefyd, efallai na fydd yn briodol mewn amgylchiadau pan fo’r cais yn un brys.
DS - Ni fydd llythyr cyn gwneud hawliad yn atal gweithredu penderfyniad a wrthwynebir yn awtomatig.
DS – Hyd yn oed mewn achosion brys, mae’n arfer da i anfon ar ffurf ffacs, gopi o’r ffurflen hawlio ddrafft yr ydych yn bwriadu ei chyflwyno i’r diffynnydd. Fel arfer, disgwylir i chi hefyd hysbysu diffynnydd pan fyddwch yn ceisio gorchymyn interim; h.y. gorchymyn sy’n rhoi rhyw fath o ymwared cyn penderfyniad terfynol y cais.
3.4 Mae’n rhaid i unrhyw hawliad am adolygiad barnwrol nodi a gydymffurfiwyd â’r protocol ai peidio. Os na chydymffurfiwyd â’r protocol, dylid nodi’r rhesymau dros y methiant i wneud hynny yn y ffurflen hawlio.
4
Adran 4
Ble dylwn ddechrau achos?
4.1 Y Llys Gweinyddol sy’n delio â cheisiadau am adolygiad barnwrol o dan Rhan 54 y Rheolau Trefniadaeth Sifil.
4.2 Gellir cyflwyno hawliadau yng Nghofrestrfa Dosbarth yr Uchel Lys ym Mirmingham, Caerdydd, Leeds neu Fanceinion yn ogystal â’r Llysoedd Barn Brenhinol yn Llundain. Bydd achosion sy’n dechrau ym Mirmingham fel arfer yn cael eu penderfynu mewn llys yn rhanbarth Canolbarth Lloegr; yng Nghaerdydd yng Nghymru; yn Leeds yn Rhanbarth Gogledd Ddwyrain Lloegr; yn Llundain yn y Llysoedd Barn Brenhinol ac ym Manceinion yn Rhanbarth Gogledd Orllewin Lloegr.
4.3 Y disgwyliad cyffredinol yw y caiff achos ei weinyddu ac y penderfynir arno mewn rhanbarth y mae gan yr hawlydd y cysylltiad agosaf ag ef, yn amodol ar yr ystyriaethau canlynol fel y maent yn briodol-
- unrhyw reswm a roddir gan unrhyw barti o ran lleoliad arbennig ffafriedig;
- y rhanbarth y mae’r diffynnydd, neu unrhyw swyddfa neu adran berthnasol y diffynnydd, wedi’i leoli;
- y rhanbarth y mae cynrychiolwyr cyfreithiol yr hawlydd wedi’u lleoli;
- rhwyddineb a chost teithio i wrandawiad;
- argaeledd ac addasrwydd dulliau amgen o fynychu gwrandawiad (er enghraifft, drwy gyswllt fideo);
- graddau a natur diddordeb y cyfryngau yn yr achos mewn unrhyw ardal benodol;
- y cyfnod y mae’n briodol i benderfyniad gael ei wneud ar yr achos;
- a yw’n ddymunol gweinyddu neu wneud penderfyniad ar yr hawliad mewn rhanbarth arall yng ngoleuni nifer y ceisiadau a gyflwynir yn, a chapasiti, adnoddau a baich gwaith, y llys lle y caiff ei gychwyn;
- a yw’r hawliad yn codi materion sy’n ddigon tebyg i’r rheini mewn hawliad arall sydd i’w benderfynu i’w gwneud yn ddymunol iddo gael ei benderfynu ar y cyd â’r hawliad hwnnw, neu’n syth ar ôl yr hawliad hwnnw; a
- a yw’r hawliad yn codi materion sy’n ymwneud â datganoli ac am y rheswm hwnnw a fyddai’n fwy priodol i benderfyniad gael ei wneud yn Llundain neu yng Nghaerdydd.
A allaf gael nawdd gan y Comisiwn Gwasanaethau Cyfreithiol (Cymorth Cyfreithiol) ar gyfer fy nghais?
4.4 Nid oes gan y Llys na Swyddfeydd y Llys Gweinyddol y pwer i ganiatáu nawdd (cymorth cyfreithiol yn flaenorol). Y Comisiwn Gwasanaethau Cyfreithiol sy’n gyfrifol am ddarparu nawdd cyhoeddus.
4.6 Mae rhestr o gwmnïau ac Asiantaethau Cyngor dan gontract ar gael ar wefan y Gwasanaethau Cyfreithiol Cymunedol yn http://www.justask.org.uk/. Gall y Comisiwn Gwasanaethau Cyfreithiol hefyd ddarparu rhestr o dwrneiod yn eich ardal i chi os byddwch yn eu ffonio ar 0845 608 1122.
Adran 5
Pryd y dylwn godi fy nghais am ganiatâd i wneud cais am adolygiad barnwrol?
5.1 Mae’n rhaid ffeilio’r ffurflen hawlio yn brydlon ac ni ddylai fod yn hwyrach na 3 mis ar ôl i’r rhesymau y mae’r cais yn seiliedig arnynt godi am y tro cyntaf (RhTS Rhan 54.5).
5.2 Mae gan y llys y pwer i estyn y cyfnod ar gyfer codi cais am ganiatâd i wneud cais am adolygiad barnwrol ond bydd ond yn gwneud hynny pan fydd yn fodlon bod yna resymau da iawn dros wneud hynny.
DS – Ni ellir estyn yr amser ar gyfer codi’r cais drwy gytundeb rhwng y partïon.
DS – Os ydych yn ceisio estyniad amser ar gyfer codi eich cais, mae’n rhaid i chi wneud y cais yn y ffurflen hawlio, gan nodi’r rhesymau sy’n cefnogi’r cais hwnnw am estyniad amser (Rhan 54.5 y Rheolau Trefniadaeth Sifil).
Adran 6
A oes ffi i’w thalu ac os oes, pryd y dylwn ei thalu?
6.1 Mae ffi o £50.00 yn daladwy pan fyddwch yn codi eich cais am ganiatâd i wneud cais am Adolygiad Barnwrol. Mae £180.00 pellach yn daladwy os byddwch yn dymuno bwrw ymlaen â’r hawliad os rhoddir caniatâd (Gorchymyn Ffioedd Achosion Sifil (Diwygio) 2007).
DS – Os ydych yn derbyn rhai mathau o fudd-daliadau, efallai y bydd gennych hawl i ddileu unrhyw ffi sy’n ddyledus. Os credwch y gallech fod â hawl i ddileu ffi dylech wneud cais i Swyddfa berthnasol y Llys Gweinyddol gan ddefnyddio Ffurflen EX160 (Cais i Ddileu Ffi) a chodi’r cais gyda’ch ffurflen gais.
DS – Dylid gwneud sieciau’n daladwy i GLlEM. Os byddwch yn cyflwyno eich ffurflen hawlio yn bersonol mewn swyddfa llys, mae’n rhaid i sieciau personol gael eu cefnogi gan gerdyn gwarantu sieciau a gyflwynir wrth godi’r ffurflen hawlio.
Adran 7
Sut yr wyf yn gwneud cais am adolygiad barnwrol?
7.1 Mae’n rhaid gwneud cais am ganiatâd i wneud cais am adolygiad barnwrol drwy ffurflen hawlio (Ffurflen N461).
7.2 Mae’n rhaid i’r ffurflen hawlio gynnwys, neu gael ei hategu gan -
- datganiad manwl o resymau’r hawlydd dros gyflwyno’r cais am adolygiad barnwrol;
- datganiad o’r ffeithiau y dibynnir arnynt;
- unrhyw gais i estyn y cyfnod ar gyfer cyflwyno’r ffurflen hawlio; ac
- unrhyw gais am gyfarwyddiadau.
7.3 Pan fyddwch yn ceisio codi unrhyw fater o dan Ddeddf Hawliau Dynol 1998, neu iawn sydd ar gael o dan y Ddeddf honno, mae’n rhaid i’r ffurflen gais gynnwys yr wybodaeth sy’n ofynnol ym mharagraff 16 y Cyfarwyddyd Ymarfer sy’n ategu Rhan 16 y Rheolau Trefniadaeth Sifil.
7.4 Pan fyddwch yn bwriadu codi mater sy’n ymwneud â datganoli, mae’n rhaid i’r ffurflen gais nodi eich bod chi (a) yn dymuno codi mater sy’n ymwneud â datganoli (b) yn nodi darpariaethau perthnasol Deddf Llywodraeth Cymru 1998, ac (c) yn cynnwys crynodeb o’r ffeithiau, yr amgylchiadau a phwyntiau cyfreithiol y sail yr honnir y mae’r mater sy’n ymwneud â datganoli yn codi. Disgwylir i achosion sy’n cynnwys materion sy’n ymwneud â datganoli Cymru gael eu cyflwyno yn un o Swyddfeydd y Llys Gweinyddol yng Nghymru.
7.5 Mae’n rhaid i’r ffurflen gais gael ei hategu hefyd gan
- unrhyw dystiolaeth ysgrifenedig sy’n cefnogi eich cais neu gais am estyniad amser;
- copi o unrhyw orchymyn yr ydych yn ceisio ei ddileu;
- pan fo cais am adolygiad barnwrol yn ymwneud â phenderfyniad llys neu dribiwnlys, copi cymeradwy o’r rhesymau dros wneud y penderfyniad hwnnw;
- copïau o unrhyw ddogfennau yr ydych yn bwriadu dibynnu arnynt;
- copïau o unrhyw ddeunydd statudol perthnasol;
- rhestr o ddogfennau hanfodol ar gyfer darllen pellach gan y llys (gyda chyfeiriadau tudalennau i’r darnau y byddwch yn dibynnu arnynt). Pan fydd ond angen darllen rhan o dudalen, dylid nodi’r rhan honno, drwy roi marc ar yr ochr neu mewn rhyw ffordd arall, ond nid drwy oleuo.
DS - Pan nad yw’n bosibl i chi ffeilio pob un o’r dogfennau uchod, mae’n rhaid i chi nodi pa ddogfennau nad ydych wedi’u ffeilio a’r rhesymau pam nad ydynt ar gael ar hyn o bryd. Gallai’r diffynnydd a/neu’r parti sydd â diddordeb ofyn am estyniad amser ar gyfer cyflwyno cydnabyddiad cyflwyno cyn derbyn y dogfennau coll.
Pa ddogfennau y mae’n rhaid i mi eu ffeilio?
7.6 Mae’n rhaid i chi ffeilio ffurflen hawlio a datganiad tyst, ynghyd â chyfres o gopïau o ddogfennau wedi’u tudalennu a’u mynegeio i’r llys eu defnyddio sy’n cynnwys y dogfennau y cyfeirir atynt ym mharagraff 7.5 uchod (Rhan 54.6 y Rheolau Trefniadaeth Sifil a Chyfarwyddyd Ymarfer 54). Dylech hefyd ffeilio cyfres gyflawn o gopïau o ddogfennau (yn cynnwys copi o’r ffurflen hawlio a’r datganiad tyst) mewn cyfres wedi’i thudalennu a’i mynegeio at ddefnydd y llysoedd. Sicrhewch eich bod yn tudalennu yn nhrefn tudalennau olynol drwy’ch bwndel cyfan. Sicrhewch hefyd bod rhif tudalen ar bob tudalen a darparwch fynegai, sy’n rhestru’r disgrifiad o ddogfennau sydd wedi’u cynnwys yn y bwndel ynghyd â’u rhifau cyfeirnod tudalen.
7.7 Nodwch, os bydd eich achos o natur droseddol, bydd y Llys yn gofyn i chi ffeilio dau fwndel wedi’u tudalennu a’u mynegeio o gopïau o ddogfennau.
7.8 Mae’n rhaid i chi hefyd ffeilio copïau ychwanegol digonol o’r ffurflen hawlio er mwyn i’r llys eu selio (h.y. eu stampio â sêl y llys) er mwyn i chi allu eu cyflwyno i’r diffynnydd ac unrhyw bartïon sydd â diddordeb. Dychwelir y copïau sydd wedi’u selio atoch er mwyn i chi allu eu cyflwyno i’r diffynnydd ac unrhyw bartïon sydd â diddordeb.
7.9 Os cewch eich cynrychioli gan dwrneiod, mae’n rhaid iddynt hwy hefyd ddarparu bwndel wedi’i dudalennu a’i fynegeio o’r darpariaethau deddfwriaethol a’r offerynnau statudol perthnasol sydd eu hangen er mwyn rhoi ystyriaeth briodol i’r cais. Os ydych yn cynrychioli eich hun, dylech gydymffurfio â’r gofyniad hwn os yw’n bosibl.
DS - Ni chaiff ceisiadau nad ydynt yn cydymffurfio â gofynion Rhan 54 y Rheolau Trefniadaeth Sifil a Chyfarwyddyd Ymarfer 54 eu derbyn, ac eithrio mewn amgylchiadau eithriadol. Yn y cyd-destun hwn, ystyrir fod mater yn eithriadol pan geisir penderfyniad gan y Llys o fewn 14 diwrnod ar ôl codi’r cais. Mewn amgylchiadau o’r fath, bydd ymgymeriad yn ofynnol er mwyn sicrhau cydymffurfiaeth â gofynion y Rheolau Trefniadaeth Sifil o fewn y cyfnod penodol.
DS – Os mai’r unig reswm i gefnogi cais brys yw bod y terfyn amser o dri mis ar gyfer codi cais ar fin dod i ben, dychwelir y papurau serch hynny er mwyn sicrhau cydymffurfiaeth â Rhan 54 a Chyfarwyddyd Ymarfer 54. Yn yr amgylchiadau hynny mae’n rhaid i chi geisio estyniad amser a darparu rhesymau dros yr oedi cyn ffeilio’r papurau yn y dull priodol.
I bwy y dylwn gyflwyno fy nghais?
7.10 Mae’n rhaid cyflwyno’r copi o’r ffurflen hawlio wedi’i selio (a’r dogfennau ategol) i’r diffynnydd ac unrhyw un yr ystyriwch eu bod yn barti sydd â diddordeb (oni fydd y llys yn cyfeirio fel arall) o fewn 7 niwrnod i’w chodi (h.y. y dyddiad a ddangosir ar sêl y llys). Ni fydd Swyddfa’r Llys Gweinyddol yn cyflwyno eich hawliad i’r diffynnydd nac unrhyw barti sydd â diddordeb.
DS – Mae parti sydd â diddordeb yn unigolyn y mae eich cais am adolygiad barnwrol yn debygol o effeithio’n uniongyrchol arno.
DS – Nodwch, o dan ddarpariaethau Deddf Achosion y Goron 1947 dylid cyflwyno i’r Adran sy’n gyfrifol am y Diffynnydd.
DS – Pan fo’r hawliad am adolygiad barnwrol yn gysylltiedig ag achos mewn llys neu dribiwnlys, mae’n rhaid enwi unrhyw bartïon eraill yn yr achos hwnnw yn y ffurflen gais fel partïon sydd â diddordeb a rhaid cyflwyno ffurflen gais (54 y Rheolau Trefniadaeth Sifil Cyfarwyddyd Ymarfer 5) iddynt. Er enghraifft, mewn cais gan ddiffynnydd mewn achos troseddol yn Llys Ynadon neu Lys y Goron ar gyfer adolygiad barnwrol o benderfyniad yn yr achos hwnnw, mae’n rhaid enwi’r erlyniad fel parti sydd â diddordeb.
7.11 Mae’n rhaid i chi gyflwyno Tystysgrif Cyflwyno yn Ffurflen N215 yn Swyddfa berthnasol y Llys Gweinyddol o fewn 7 niwrnod ar ôl cyflwyno i’r diffynnydd a phartïon eraill â diddordeb.
7.12 Cyfrifir dyddiad y cyflwyniad tybiedig yn unol â Rhan 6.26 y Rheolau Trefniadaeth Sifil (gweler y dulliau cyflwyno isod).
|
Dull |
Dyddiad cyflwyno tybiedig |
|||||
|
Post dosbarth cyntaf (neu wasanaeth arall sy’n dosbarthu ar y diwrnod bunses nesaf) |
Yr ail ddiwrnod ar ôl iddo gael ei bostio, gael ei adael gyda, a ddosbarthwyd i neu a gasglwyd gan y darparwr gwasanaeth perthnasol yn amodol ar y ffaith bod y diwrnod hwnnw’n ddiwrnod busnes; os nad yw, y diwrnod busnes wedi hynny: |
|||||
|
Postiwyd Cyflwyno tybiedig |
||||||
| Dydd Llun Dydd Mercher | ||||||
| Dydd Mawrth Dydd Iau | ||||||
| Dydd Mercher Dydd Gwener | ||||||
| Dydd Iau Dydd Llun | ||||||
|
Dydd Gwener Dydd Llun
|
||||||
|
Dull - DX (Cyfnewid Dogfen)
|
Yr ail ddiwrnod ar ôl iddo gael ei bostio, gael ei adael gyda, a ddosbarthwyd i neu a gasglwyd gan y darparwr gwasanaeth perthnasol yn amodol ar y ffaith bod y diwrnod hwnnw’n ddiwrnod busnes; os nad yw, y diwrnod busnes wedi hynny. | |||||
| Dosbarthu’r ddogfen i gyfeiriad a ganiateir neu ei gadael yn y cyfeiriad hwnnw | Pan gaiff ei ddosbarthu i’r cyfeiriad a ganiateir neu os caiff ei adael yno ar ddiwrnod busnes cyn 4.30pm, ar y diwrnod hwnnw; neu mewn unrhyw achos arall, ar y diwrnod busnes nesaf ar ôl y diwrnod hwnnw. | |||||
| Ffacs | Os cwblheir y broses o drosglwyddo’r ffacs ar y diwrnod busnes cyn 4.30, ar y diwrnod hwnnw, neu mewn unrhyw achos arall, ar y diwrnod busnes nesaf ar ôl y diwrnod hwnnw. | |||||
| Dull electronig arall e.e. e-bost | Os anfonir y neges e-bost neu drosglwyddiad electronig arall ar ddiwrnod busnes cyn 4.30pm, ar y diwrnod hwnnw; neu mewn unrhyw achos arall, ar y diwrnod busnes nesaf ar ôl y diwrnod y cafodd ei anfon. | |||||
| Gwasanaeth Personol | Os cyflwynir dogfen yn bersonol cyn 4.30pm ar ddiwrnod busnes, ar y diwrnod hwnnw, neu mewn unrhyw achos arall, ar y diwrnod busnes nesaf ar ôl y diwrnod hwnnw. |
DS – Mae’r dyddiad (21 diwrnod) er mwyn i Ddiffynnydd ac unrhyw Barti sydd â Diddordeb gyflwyno cydnabyddiad cyflwyno yn dechrau o’r dyddiad y tybir y cyflwynir y cais iddynt.
Adran 8
Beth y dylwn ei wneud os yw fy nghais yn un brys?
8.1 Os hoffech wneud cais am ganiatâd i’ch cais gael ei wrando/ystyried gan Farnwr fel mater o frys a/neu i geisio gwaharddeb interim, mae’n rhaid i chi gwblhau Cais am Ystyriaeth Frys, Ffurflen N463. Gallwch gael copi o’r ffurflen hon oddi ar wefan Gwasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi neu o Swyddfa berthnasol y Llys Gweinyddol. Mae’r ffurflen yn nodi’r rhesymau dros y natur frys a’r amserlen a geisir ar gyfer ystyried y cais caniatâd, e.e. o fewn 72 awr neu cyn hynny os bydd angen, a’r dyddiad y dylid bod wedi cynnal y prif wrandawiad.
8.2 Pan fyddwch yn ceisio gwaharddeb interim, mae’n rhaid i chi, hefyd, ddarparu gorchymyn drafft, a’r rhesymau dros y waharddeb. Mae’n rhaid i chi gyflwyno’r ffurflen hawlio, y gorchymyn drafft a’r cais am ystyriaeth frys i’r diffynnydd a’r partïon sydd â diddordeb (drwy FFACS a thrwy’r post) yn eu cynghori o’r cais ac yn eu hysbysu y gallant wneud sylwadau’n uniongyrchol i’r Llys mewn cysylltiad â’ch cais.
8.3 Bydd barnwr yn ystyried y cais o fewn yr amser y gofynnwyd amdano a gwneud gorchymyn fel y gwêl ef/hi orau.
DS – Gallai’r barnwr wrthod eich cais am ganiatâd yn ystod y cam hwn os bydd ef/hi’n ystyried ei bod yn briodol, yn yr amgylchiadau hynny, i wneud hynny.
8.4 Os yw’r Barnwr yn gorchymyn y dylid cynnal gwrandawiad llafar o fewn cyfnod o amser penodol, bydd Swyddfa’r Llys Gweinyddol yn cysylltu â chi a chynrychiolwyr y partïon eraill er mwyn trefnu gwrandawiad caniatâd o fewn y cyfnod o amser a roddwyd.
8.5 Pan wneir cais amhriodol iawn fel mater o frys, gellir rhoi ystyriaeth, mewn achosion priodol, i wneud gorchymyn costau a wastraffwyd.
Adran 9
Beth yw cydnabyddiad cyflwyno?
9.1 Dylai unrhyw un sydd wedi derbyn ffurflen hawlio ac sy’n dymuno cymryd rhan mewn adolygiad barnwrol ffeilio cydnabyddiad cyflwyno (Ffurflen N462) yn Swyddfa’r Llys Gweinyddol, o fewn 21 diwrnod ar ôl cyflwyno’r achos iddo.
DS – Er nad oes gofyniad arnoch i gyflwyno Ffurflen N462 i’r diffynnydd nac i unrhyw barti sydd â diddordeb, er mwyn iddynt ei chwblhau, mae’n arfer da i chi wneud hynny.
9.2 Mae’n rhaid i’r cydnabyddiad cyflwyno nodi crynodeb o’r rhesymau dros herio’r cais ac enw a chyfeiriad unrhyw un yr ystyrir eu bod yn barti sydd â diddordeb (nad ydynt wedi’u nodi cyn hyn nac wedi’u cyflwyno fel parti sydd â diddordeb).
9.3 Mae’n rhaid cyflwyno’r cydnabyddiad cyflwyno i chi a’r partïon sydd â diddordeb 7 niwrnod fan bellaf ar ôl ei ffeilio yn y llys.
DS – Mae methiant i ffeilio cydnabyddiad cyflwyno’n ei gwneud yn ofynnol i’r parti dan sylw sicrhau caniatâd y llys i gymryd rhan mewn unrhyw wrandawiad llafar o gais am ganiatâd.
10
Adran 10
Beth sy’n digwydd ar ôl i’r diffynnydd a/neu’r parti sydd â diddordeb ffeilio cydnabyddiad cyflwyno?
10.1 Caiff ceisiadau am ganiatâd i barhau gyda’r cais am adolygiad barnwrol eu hystyried gan un barnwr ar y papurau. Diben y weithdrefn hon yw sicrhau bod ceisiadau’n cael eu trin yn gyflym a heb ddim costau diangen.
10.2 Caiff y papurau eu trosglwyddo i’r barnwr gan Swyddfa’r Llys Gweinyddol ar ôl derbyn y Cydnabyddiad Cyflwyno neu ar ddiwedd y terfyn amser ar gyfer cyflwyno cydnabyddiad o’r fath – pa un bynnag sydd gyntaf.
10.3 Cyflwynir penderfyniad y barnwr a’r rhesymau drosto (Ffurflen JRJ) i chi, y diffynnydd ac unrhyw un arall a gyflwynir gyda’r ffurflen hawlio.
10.4 Os bydd y barnwr yn rhoi caniatâd a’ch bod yn dymuno parhau â’r cais, mae’n rhaid i chi dalu ffi bellach o £180.00 (neu Gais i Ddileu Ffi (Ffurflen EX160) i Swyddfa berthnasol y Llys Gweinyddol o fewn 7 niwrnod ar ôl i benderfyniad y barnwr gael ei gyflwyno i chi.
DS – Os na fyddwch yn talu’r ffi ychwanegol, bydd eich ffeil yn cael ei chau.
Adran 11
Beth sy’n digwydd os gwrthodir fy nghais am ganiatâd neu os rhoddir caniatâd yn amodol ar amodau neu’n rhannol yn unig?
11.1 Os gwrthodir caniatâd, neu os rhoddir caniatâd yn amodol ar rai seiliau yn unig, gallech ofyn i’r penderfyniad hwnnw gael ei ail-ystyried mewn gwrandawiad llafar.
11.2 Mae’n rhaid gwneud cais am wrandawiad llafar ar Hysbysiad Adnewyddu, Ffurflen 86b, (anfonir copi atoch yr un pryd â phenderfyniad y barnwr) a rhaid ei ffeilio o fewn 7 niwrnod ar ôl i’r hysbysiad o benderfyniad y barnwr gael ei gyflwyno i chi (Rhan 54.11 a 54.12 y Rheolau Trefniadaeth Sifil).
11.3 Pan fydd barnwr yn galw am wrandawiad llafar neu os byddwch yn adnewyddu eich cais yn dilyn gwrthod ar ôl ystyriaeth ar bapur, gallwch ymddangos yn bersonol neu gael eich cynrychioli gan adfocad (os cewch eich cynrychioli’n gyfreithiol). Os na chewch eich cynrychioli’n gyfreithiol, gallwch ofyn am ganiatâd y llys i rywun siarad ar eich rhan yn y gwrandawiad.
DS – Dylid gwneud cais am ganiatâd i rywun siarad ar eich rhan i’r barnwr sy’n gwrando ar y cais a fydd yn gwneud penderfyniad a fydd yn briodol yn yr holl amgylchiadau.
11.4 Rhoddir hysbysiad o’r gwrandawiad i chi, y diffynnydd ac unrhyw barti sydd â diddordeb gan Swyddfa Rhestru’r Llys Gweinyddol. Dyrennir cyfanswm o 30 munud o amser y llys ar gyfer gwrandawiad llafar. Os ystyrir nad yw 30 munud o amser y llys yn ddigonol, gallwch ddarparu amcangyfrif ysgrifenedig o’r amser sydd ei angen ar gyfer y gwrandawiad a gofyn am gyfnod o amser arbennig.
11.5 Ni fydd angen i’r diffynnydd nac unrhyw barti arall sydd â diddordeb fynychu’r gwrandawiad ar y mater o ganiatâd oni fydd y llys yn cyfeirio fel arall.
Adran 12
Beth sy’n digwydd os caniateir fy nghais am ganiatâd?
12.1 Ar ôl rhoi caniatâd, gall y llys wneud cyfarwyddiadau rheoli achos o dan RhTS 54.10(1) ar gyfer symud yr achos ymlaen. Gall cyfarwyddiadau rheoli achos gynnwys cyfarwyddiadau ynghylch y lleoliad, ar gyflwyno'r ffurflen gais ac unrhyw dystiolaeth ar unigolion eraill ac o ran cyflymu’r achos.
12.2 Pan wneir hawliad o dan Ddeddf Hawliau Dynol 1998, gellir gwneud cyfarwyddyd ar gyfer rhoi hysbysiad i’r Goron neu ar gyfer ychwanegu’r Goron fel parti. O ran hynny, dylech gyfeirio at ofynion rheol Gweithdrefn Sifil 19.4A a pharagraff 6 o’r Cyfarwyddyd Ymarfer sy’n ategu Adran I Rhan 19.
Pryd y dylai’r diffynnydd/parti sydd â diddordeb ffeilio ei dystiolaeth yn dilyn rhoi caniatâd?
12.3 Rhaid i barti sydd wedi derbyn ffurflen hawlio ac sy’n dymuno herio’r cais (neu ei gefnogi am resymau ychwanegol), o fewn 35 diwrnod ar ôl cyflwyno’r gorchymyn sy’n rhoi caniatâd, eu cofnodi a’u cyflwyno i’r Llys a’r holl bartïon eraill.
- Rhesymau manwl dros wrthwynebu’r hawliad neu ei gefnogi am resymau ychwanegol ac
- Unrhyw dystiolaeth ysgrifenedig y dibynnir arni.
12.4 Gall unrhyw barti sydd wedi gwneud hynny gael eu cynrychioli yn y gwrandawiad.
12.5 Pan fo’r parti sy’n cofnodi’r rhesymau manwl yn bwriadu dibynnu ar ddogfennau nad ydynt eisoes wedi’u cofnodi, mae’n rhaid cofnodi bwndel wedi’u tudalennu o’r dogfennau hynny yn y Llys pan fo’r rhesymau manwl yn cael eu cofnodi.
12.6 Mae gan y Llys y pwer i estyn neu leihau’r amser ar gyfer cyflwyno tystiolaeth.
Adran 13
Beth sy’n digwydd pan fydd fy achos yn barod am wrandawiad?
13.1 Pan fydd yr amser ar gyfer ffeilio tystiolaeth gan y partïon wedi dod i ben, bydd yr achos yn cael ei gynnwys ar restr ar rybudd a chaiff pob parti ei hysbysu o hyn drwy lythyr.
13.2 Pan fydd cyfarwyddyd wedi’i roi ar gyfer cyflymu, bydd yr achos yn cael blaenoriaeth dros achosion eraill sy’n aros i gael eu datrys a chaiff ei gynnwys ar restr ar rybudd ar gyfer ei gyflymu.
Beth yw’r weithdrefn ar gyfer rhestru achos ar gyfer gwrandawiad?
DS – Mae’r weithdrefn yr un peth p’un a fyddwch yn gweithredu’n bersonol neu os cewch eich cynrychioli’n gyfreithiol.
13.3 Pan fydd manylion yr adfocad wedi’u cofnodi ar gofnod y llys, bydd Swyddfa Rhestru berthnasol y Llys Gweinyddol yn cysylltu â’r partïon er mwyn trefnu dyddiad ar gyfer y gwrandawiad. Cynigir dyddiadau amrywiol i chi a chlercod yr adfocad a chewch 48 awr i dderbyn un o’r dyddiadau a gynigiwyd. Os na fydd y partïon yn cysylltu â’r Swyddfa Rhestru o fewn 48 awr, bydd y Swyddfa Rhestru yn trefnu’r gwrandawiad ar un o’r dyddiadau a gynigiwyd heb roi rhybudd pellach a chaiff y partïon eu hysbysu o’r dyddiad hwnnw mewn llythyr. Pan gaiff achos ei restru yn y ffordd hon, bydd y gwrandawiad ond yn cael ei ad-drefnu gan Swyddfa’r Llys Gweinyddol os bydd yr holl bartïon yn cytuno ar hyn a bod rheswm da wedi’i ddarparu ar gyfer ad-drefnu’r dyddiad, gan ddefnyddio’r ffurflen ohirio sydd ar gael o Swyddfeydd Rhestrau’r Llys Gweinyddol.
13.4 Efallai y bydd amgylchiadau pan na allwch fynychu llys ar y dyddiad a bennwyd ar gyfer gwrando eich cais, h.y. o ganlyniad i salwch neu ddamwain. Os yw’n annhebygol y byddwch yn gallu mynychu llys ar ddyddiad y gwrandawiad, mae’n rhaid i chi hysbysu’r Swyddfa Rhestru berthnasol ar unwaith gan ddefnyddio’r ffurflen ohirio. Os mai salwch yw’r rheswm pam na allwch fynychu, dylid darparu tystysgrif feddygol hefyd. Bydd Swyddog Priodol Swyddfa berthnasol y Llys Gweinyddol yn ystyried eich cais am ohiriad.
13.5 Pan na ellir cytuno ar ohiriad, mae’n rhaid gwneud cais ffurfiol am ohiriad (i’w gyflwyno i bob parti) gan ddefnyddio Ffurflen PF244 – Swyddfa’r Llys Gweinyddol, i’r Llys.
13.6 Mae yna achlysuron pan fydd amgylchiadau, y tu hwnt i reolaeth y Swyddfa Rhestru, yn golygu y bydd yn rhaid gohirio gwrandawiad ar fyr rybudd. Weithiau gall hyn fod mor hwyr â 4.30pm y diwrnod cyn y rhestrwyd yr achos. Gallai hyn fod o ganlyniad i achos yn gor-redeg yn annisgwyl, nid yw’r barnwr ar gael, neu resymau eraill. Bydd y Swyddfa Rhestru’n ceisio ad-drefnu’r achos ar y dyddiad nesaf sydd ar gael sy’n gyfleus i’r partïon.
Beth yw’r rhestr ar fyr-rybudd (short warned list)?
13.7 Er bod y Llys Gweinyddol fel arfer yn rhoi dyddiadau penodol ar gyfer gwrandawiadau, mae angen rhybuddio nifer o achosion ar fyr rybudd oherwydd y nifer fawr o setliadau sy’n digwydd yn y rhestr. Caiff partïon mewn achosion sy’n cael eu dewis i fod ar y rhestr ar fyr rybudd eu hysbysu y bydd eu hachos yn debygol o gael ei restru o ddyddiad penodol, ac y gall yr achos gael ei gynnwys ar y rhestr sy’n llai na diwrnod o’r dyddiad hwnnw. Os nad yw’r achos yn cael ei gynnwys o fewn y cyfnod hwnnw, trefnir dyddiad cyn gynted â phosibl ar ôl y dyddiad hwnnw mewn ymgynghoriad â’r partïon.
13.8 Efallai y bydd amgylchiadau pan na allwch fynychu llys ar y dyddiad a bennwyd ar gyfer gwrando eich cais, h.y. o ganlyniad i salwch neu ddamwain. Os yw’n annhebygol y gallwch fynychu’r llys ar ddyddiad y gwrandawiad, mae’n rhaid i chi hysbysu’r Swyddfa Rhestru ar unwaith yn ysgrifenedig er mwyn ceisio gohirio’r gwrandawiad, gan nodi’r rhesymau pam na allwch fynychu’r llys gan ddefnyddio’r ffurflen ohirio. Os salwch yw’r rheswm pam na allwch fynychu, dylid darparu tystysgrif feddygol hefyd. Bydd Swyddog Priodol Swyddfa berthnasol y Llys Gweinyddol yn ystyried eich cais am ohiriad. Ceisir safbwyntiau’r partïon eraill yn yr achos ac mae’n arfer da hysbysu’r partïon o’ch bwriad i geisio gohiriad i’r gwrandawiad a gofyn iddynt hysbysu’r llys o’u safbwyntiau.
Beth yw dadl fframwaith ac a oes angen i mi ffeilio un?
13.9 Dadl fframwaith yw dogfen a gyflwynir i’r llys gan barti cyn prif wrandawiad unrhyw gais am adolygiad barnwrol.
13.10 Er nad oes gofyniad i ymgyfreithiwr gyflwyno dadl fframwaith yn bersonol nid oes dim yn eich atal rhag gwneud hynny os dymunwch a’ch bod yn ystyried y byddai’n cynorthwyo’r Llys.
13.11 Os byddwch yn dymuno cyflwyno dadl fframwaith mae’n rhaid i chi ei chyflwyno i’r llys ac i’r partïon eraill o leiaf 21 diwrnod gwaith cyn dyddiad gwrandawiad yr adolygiad barnwrol neu’r dyddiad byr rybudd, pan mae achos wedi cael ei roi ar y rhestr “ar fyr rybudd”.
13.12 Mae’n rhaid i’r diffynnydd ac unrhyw barti arall sy’n dymuno gwneud sylwadau yng ngwrandawiad yr adolygiad barnwrol gofnodi a chyflwyno dadl fframwaith o leiaf 14 diwrnod gwaith cyn dyddiad gwrandawiad yr adolygiad barnwrol (neu’r dyddiad byr rybudd)
13.13 Mae’n rhaid i’r ddadl fframwaith gynnwys:
- Amcangyfrif o’r amser ar gyfer cwblhau gwrandawiad, yn cynnwys rhoi’r dyfarniad;
- Rhestr o faterion;
- Rhestr o’r pwyntiau cyfreithiol i’w cymryd (ynghyd ag unrhyw awdurdodau perthnasol gyda chyfeiriadau tudalennau i’r rhannau y dibynnir arnynt);
- Cronoleg digwyddiadau (gyda chyfeiriadau tudalennau i’r bwndel o ddogfennau);
- Rhestr o ddogfennau hanfodol i’w darllen ymlaen llaw gan y llys (gyda chyfeiriadau tudalennau i’r rhannau y dibynnir arnynt) (os ydynt yn wahanol i’r rhai a gofnodwyd gyda’r ffurflen hawlio) ac amcangyfrif o’r amser ar gyfer y darllen hwnnw; a
- Rhestr o unigolion y cyfeirir atynt;
Beth yw bwndel treial a phryd y dylwn ei ffeilio?
13.14 Mae’n rhaid i chi ffeilio bwndel wedi’i dudalennu a’i fynegeio o’r holl ddogfennau perthnasol sydd eu hangen ar gyfer gwrando’r adolygiad barnwrol p’un a fyddwch yn cofnodi dadl fframwaith ai peidio. Mae’n rhaid ffeilio’r bwndel yn y llys ac i’r partïon eraill o leiaf 21 diwrnod gwaith cyn y gwrandawiad.
DS – Mae angen dau gopi o’r bwndel ar y Llys pan fydd y Llys Adrannol yn Llundain yn gwrando’r cais.
DS – Mae’n rhaid i’r bwndel hefyd gynnwys y dogfennau hynny sydd eu hangen ar y diffynnydd ac unrhyw barti arall sy’n gwneud sylwadau yn y gwrandawiad.
Adran 14
Beth os bydd angen i mi wneud cais i’r llys am orchmynion pellach/cyfarwyddiadau yn dilyn rhoi caniatâd?
14.1 Pan fo penderfyniadau neu gyfeiriadau rheoli achos yn ofynnol ar ôl rhoi caniatâd, dylid gwneud cais ar ffurf cais o dan Rhan 23 y Rheolau Trefniadaeth Sifil, gan ddefnyddio Ffurflen PF244 - Swyddfa’r Llys Gweinyddol. Bydd yn rhaid i chi dalu ffi ar gyfer cais o’r fath (£75.00 ar hyn o bryd, neu £40.00 os bydd pob parti’n darparu cydsyniad ysgrifenedig ar gyfer gwneud y gorchymyn), oni fydd hawl gennych i gael dilead ffi (ac os felly dylech gwblhau a chyflwyno ffurflen EX160 gyda’ch cais).
Adran 15
A ellir gwneud penderfyniad ar fy nghais heb gynnal gwrandawiad?
15.1 Gall y llys wneud penderfyniad ar gais am adolygiad barnwrol heb wrandawiad pan fo pob parti’n cytuno ar hynny (Rhan 54.18 y Rheolau Trefniadaeth Sifil).
Adran 16
Beth os caiff yr achos ei setlo drwy gydsyniad cyn i’m cais gael ei wrando?
16.1 Os byddwch yn cytuno ar delerau’r gorchymyn terfynol i’w wneud yn eich cais gyda’r partïon eraill, mae’n rhaid i chi ffeilio yn y llys ddogfen (gyda 2 gopi) wedi’i lofnodi gan yr holl bartïon ac sy’n nodi telerau’r gorchymyn cytûn arfaethedig.
DS – Pan fydd gorchmynion drafft yn cael eu cyflwyno cyn rhoi caniatâd mae’n rhaid cynnwys y ffi ofynnol gyda hwy (£40.00 ar hyn o bryd).
DS – Os byddwch yn cytuno â’r partïon eraill bod angen gorchymyn gorfodol ayb, dylid cynnwys datganiad o resymau gyda’r gorchymyn drafft (h.y. datganiad byr o’r materion i’w defnyddio i gyfiawnhau’r gorchymyn cytûn arfaethedig) a chopïau o unrhyw awdurdodau neu ddarpariaethau statudol y dibynnir arnynt. Os ceir setliad cyn ystyried rhoi caniatâd, mae’n rhaid i’r gorchymyn caniatâd drafft gynnwys darpariaeth ar gyfer rhoi caniatâd.
DS – Nid oes angen datganiad o’r fath pan fydd y cytundeb i benderfynu (fel arfer drwy dynnu’r cais yn ôl) yn galw am orchymyn ar gyfer costau neu asesiad manwl o gostau Comisiwn Gwasanaethau Cyfreithiol yr Hawlydd – yn yr amgylchiadau hynny dylai’r partïon gofnodi gorchymyn caniatâd drafft sy’n nodi termau setliad wedi’i lofnodi gan yr holl bartïon.
16.2 Bydd y llys yn ystyried y dogfennau a gyflwynwyd a bydd yn gwneud y gorchymyn os yw’n fodlon y dylid gwneud y gorchymyn. Os na fydd y llys yn fodlon y dylid gwneud y gorchymyn, bydd y llys yn rhoi cyfarwyddiadau a gallai drefnu dyddiad ar gyfer gwrandawiad er mwyn ystyried y mater ymhellach.
Adran 17
Beth os wyf am roi’r gorau i’r achos ar unrhyw gam?
Cyn cyflwyno’r ffurflen hawlio ayb i’r partïon eraill,
17.1 Os nad ydych wedi cyflwyno’r ffurflen hawlio wedi’i selio a’r dogfennau ategol i’r partïon gallwch derfynu’r achos drwy hysbysu’r Llys yn ysgrifenedig o’ch bwriad i wneud hynny. Bydd y Llys yn derbyn llythyr dileu ar yr amod eich bod yn cadarnhau’n ysgrifenedig nad ydych wedi’i chyflwyno i’r partïon.
Ar ôl cyflwyno’r ffurflen hawlio ayb i’r partïon eraill,
17.2 Rhan 38 y Rheolau Trefniadaeth Sifil sy’n rheoli’r broses o derfynu cais. Mae terfynu’n eich gwneud yn atebol i dalu costau’r partïon eraill hyd at y dyddiad terfynu.
17.3 Mae hawl i derfynu cais ar unrhyw adeg, ac eithrio pan fydd:
- Gwaharddeb interim wedi’i chaniatáu neu os rhoddwyd ymgymeriad – yn yr amgylchiadau hynny bydd angen caniatâd y llys i derfynu’r achos (enghraifft o hyn fyddai pan fo mechnïaeth wedi’i chaniatáu cyn penderfynu ar gais am adolygiad barnwrol)
- Taliad interim wedi’i wneud gan y diffynnydd – yn yr amgylchiadau hynny mae angen cydsyniad y diffynnydd neu ganiatâd y llys i derfynu’r achos
- Mwy nag un hawlydd – yn yr amgylchiadau hynny mae angen cydsyniad pob hawlydd arall neu ganiatâd y llys i derfynu’r achos.
17.4 Os byddwch yn dymuno terfynu’r achos ar unrhyw gam ar ôl cyflwyno’r achos i’r partïon eraill, mae’n rhaid i chi ffeilio Hysbysiad Terfynu yn y ffurflen ofynnol (N279) yn Swyddfa berthnasol y Llys gweinyddol a chyflwyno copi i bob parti arall.
17.5 Gall diffynnydd wneud cais i roi Hysbysiad Terfynu o’r naill du, o fewn 28 diwrnod i’w dderbyn (Rhan 38.4 y Rheolau Trefniadaeth Sifil).
DS – Os bydd angen unrhyw orchymyn ar gyfer costau ar y partïon, yna mae angen gorchymyn drafft sy’n nodi telerau’r gorchymyn. Ni fyddai Hysbysiad Terfynu’n briodol yn yr amgylchiadau hynny.
Adran 18
A fyddaf yn gyfrifol am gostau’r diffynnydd a/neu’r partïon sydd â diddordeb os bydd fy nghais yn aflwyddiannus?
18.1 Yn gyffredinol, gorchmynnir y parti sy’n colli’r prif hawliad am adolygiad barnwrol i dalu costau’r partïon eraill. Fodd bynnag, mae gan y Barnwr sy’n ystyried y mater ddisgresiwn i ddelio â’r mater o gostau mewn ffordd a fydd yn briodol yn yr holl amgylchiadau.
DS - Gellir dyfarnu costau mewn cysylltiad â chais papur aflwyddiannus. Bydd unrhyw gais gan y diffynnydd/parti sydd â diddordeb am gostau fel arfer yn cael ei wneud yn y Cydnabyddiad Cyflwyno.
Adran 19
Beth gallaf ei wneud os wyf yn anfodlon â phenderfyniad y Barnwr?
Materion sifil
Apelio ar ôl gwrthod caniatâd
19.1 Os byddwch yn anfodlon â phenderfyniad y Llys mewn mater sifil gallwch apelio i’r Llys Apêl (gyda chaniatâd y Llys Apêl (Rhan 52.15 y Rheolau Trefniadaeth Sifil)). Mae’n rhaid gwneud cais i’r Llys Apêl am ganiatâd i Apelio o fewn 7 niwrnod ar ôl i’r Llys Gweinyddol wrthod caniatâd i wneud cais am adolygiad barnwrol.
Apelio ar ôl prif wrandawiad
19.2 Mewn prif geisiadau, gellir ceisio caniatâd i apelio gan y Llys Gweinyddol pan fydd yn penderfynu ar y cais am adolygiad barnwrol. Os na wneir cais am ganiatâd i apelio ar ddiwedd yr achos, mae’n rhaid cyflwyno’r cais am ganiatâd i apelio i Adran Sifil y Llys Apêl o fewn 21 diwrnod (Rhan 52.3 a 52.4 y Rheolau Trefniadaeth Sifil).
19.3 Mae canllawiau ar y weithdrefn ar gael gan Civil Appeals Office, Y Llysoedd Barn Brenhinol, Strand, Llundain, WC2A 2LL.
Materion sifil
Apelio ar ôl gwrthod caniatâd
19.4 Nid oes dim iawn pellach yn y llysoedd domestig ar ôl i’r Llys Gweinyddol wrthod caniatâd.
Apelio ar ôl prif wrandawiad
19.5 Os ydych yn anfodlon â phenderfyniad y Llys mewn prif gais ar gyfer adolygiad barnwrol mewn mater troseddol, gallwch apelio i Dy’r Arglwyddi ond dim ond gyda chaniatâd y Llys Gweinyddol neu Dy’r Arglwyddi a gellir ond caniatáu hyn: (a) Os bydd y Llys Gweinyddol yn cadarnhau bod pwynt o gyfraith sy’n bwysig i’r cyhoedd yn gysylltiedig â’i benderfyniad; ac (b) Os bydd y Llys Gweinyddol neu Dy’r Arglwyddi’n credu bod y pwynt yn un y dylai Ty’r Arglwyddi ei ystyried. (Gweler Deddf Gweinyddu Cyfiawnder 1960 a.1)
Adran 20
Ble gallaf gael cyngor ar faterion trefniadaethol?
20.1 Os ydych yn ansicr ynglyn ag unrhyw fater trefniadaethol, gallwch gysylltu â Swyddfa berthnasol y Llys Gweinyddol. Mae’r rhifau ffôn isod. Ni all staff y llys roi cyngor cyfreithiol ar rinweddau achos.
- Canolfan Cyfiawnder Sifil Birmingham – 0121 681 3043 neu 0121 681 3181;
- Canolfan Cyfiawnder Sifil Caerdydd – 029 2037 6400;
- Canolfan Llys Cyfun Leeds – 0113 306 2578;
- Canolfan Cyfiawnder Sifil Manceinion- 0161 240 5313 neu 0161 240 5314;
- Y Llysoedd Barn Brenhinol yn Llundain - 020 7947 6205 neu 020 7947 6655