Dehonglwyr a Chyfieithwyr ar y Pryd
Achosion Troseddol | Achosion Sifil a Theulu | Yr Iaith Gymraeg
Cyfieithwyr mewn Achosion ac Ymchwiliadau Troseddol
Mae'r Swyddfa dros Ddiwygio Cyfiawnder Troseddol, trwy ymgynghori ag asiantaethau System Cyfiawnder Troseddol, wedi cynhyrchu Cytundeb Cenedlaethol newydd ar gyfer Defnyddio Cyfieithwyr. Mae'r ddogfen sydd ar wefan y Swyddfa Gartref isod, yn rhoi canllawiau clir a manwl i bob asiantaeth ynglŷn â'r drefn i'w dilyn ar bob cam o'r broses cyfiawnder troseddol lle gellid bod angen cyfieithydd.
Cytundeb Cenedlaethol ar gyfer Defnyddio Cyfieithwyr
Cyfieithwyr mewn Achosion Sifil a Theulu
Ymgyfreithwyr Byddar a Rhai â Nam ar eu Clyw
Bydd Gwasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi yn cwrdd â chostau rhesymol dehonglwyr ar gyfer ymgyfreithwyr sydd yn fyddar neu sydd â nam ar eu clyw mewn gwrandawiadau achosion sifil a theuluol.
Mae gan nifer o bobl ffrind neu berthynas sy'n dehongli ar eu rhan, fel arfer. Os bydd person byddar eisiau i berson o'r fath ddehongli ar eu rhan, bydd angen iddynt ofyn caniatâd y Barnwr. Rhaid i'r Barnwr fod yn sicr y gall y ffrind neu berthynas ddehongli'n union beth sy'n cael ei ddweud wrth y llys a beth mae'r llys yn ei ddweud wrth y person byddar.
Onid oes gan y ffrind neu'r perthynas gymhwyster ffurfiol ar gyfer trosglwyddo gwybodaeth rhwng pobl fyddar a phobl sy'n clywed, efallai y byddai'n well defnyddio dehonglydd cymwysedig. Ni fyddai hynny'n rhwystro'r ffrind neu berthynas rhag bod yno hefyd i roi eu cefnogaeth, ond dylid cael caniatâd y Barnwr gyntaf.
Os oes angen dehonglydd, bydd y llys yn trefnu bod dehonglydd yn bresennol.
Cyfieithwyr ar y Pryd iaith dramor
Bydd staff y llys hefyd yn trefnu bod cyfieithwyr ar y pryd ar gael mewn gwrandawiadau sifil a theuluol dan amgylchiadau penodol pan fydd achosion yn cynnwys:
-
Achosion traddodi
Dan y Ddeddf Hawliau Dynol, mae hi'n rhwymedigaeth gyfreithiol ar Wasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi i ddarparu cyfieithwyr ar y pryd. Byddant yn sicrhau bod unrhyw un sy'n mynychu achos traddodi'n cael cymorth cyfieithydd ar y pryd, am ddim, os na all ddeall neu siarad yr iaith a ddefnyddir yn y llys. -
Trais yn y cartref ac achosion sy'n cynnwys Plant
Oherwydd sensitifrwydd yr achosion hyn, bydd Gwasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi yn darparu cyfieithydd ar y pryd, os bydd angen. Gwneir hyn os bydd twrneiod yn yr achos neu fod arian cyhoeddus ar gael, neu beidio. -
Achosion heblaw rhai traddodi
Bydd Gwasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi yn darparu cyfieithydd ar y pryd os mai dyna'r unig ffordd y gall ymgyfreithiwr gymryd rhan mewn gwrandawiad. Mae'r amgylchiadau perthnasol fel a ganlyn:Pan fydd yr unigolyn:
1. Yn methu siarad neu ddeall iaith y llys yn ddigon da i gymryd rhan yn y gwrandawiad.
2. Yn methu cael arian cyhoeddus.
3. Yn methu fforddio talu am gyfieithydd ar y pryd o'i boced ei hun a bod ganddo 'run aelod o'i deulu na ffrind sy'n gallu dod i gyfieithu ar eu rhan ac sy'n dderbyniol gan y llys.
Mae GLlEM yn trefnu ac yn talu cyfieithwyr iaith-dramor yn unol â set safonol o delerau ac amodau.
Cyfieithwyr ar y Pryd Cymraeg
Mae Deddf yr Iaith Gymraeg 1993 a Chynllun Iaith Gymraeg Gwasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi yn caniatáu y defnydd o'r iaith Gymraeg mewn unrhyw achosion cyfreithiol yng Nghymru. Gellir defnyddio'r iaith Gymraeg mewn gwrandawiadau yn y llysoedd yng Nghymru. Unwaith mae'n hysbys bod yr iaith Gymraeg i'w defnyddio mewn gwrandawiad gwneir trefniadau i gael cyfieithydd Cymraeg yn y llys. Darperir cyfieithu ar y pryd. Mae gan Wasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi restr o gyfieithwyr cymeradwy sydd wedi mynychu seminarau ymwybyddiaeth. Barnwr Cyswllt yr Iaith Gymraeg sydd yn cadeirio'r seminarau hyn.Gwasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi sy'n gyfrifol am unrhyw gostau cyfieithu.